Blog ogrodniczy, blog o ogrodach

Posts Tagged ‘warzywa’

Kwiecień to bardzo pracowity miesiąc dla każdego amatora spędzania czasu na działce i w ogrodzie. To czas kończenia porządkowych prac po zimie i jednocześnie wysiewania i sadzenia roślin oraz pielęgnacji drzew owocowych.

  Read the rest of this entry »

Zapewne każdy właściciel ogrodu marzy o tym, aby móc w nim uprawiać rośliny, które dadzą nam warzywa i owoce, które będzie mógł wykorzystać w kuchni. Nie ma przecież nic piękniejszego, niż posiłki przygotowywane z własnych produktów. Wiesz, co jesz – to hasło jest coraz bardziej popularne wśród polarnych. I bardzo dobrze. Idąc w stronę ekologii, możemy zwiększyć swoją żywotność.

Posiadając swój ogródek mamy już połowę sukcesu. Nie musimy przecież uprawiać tam tylko roślin ozdobnych oraz drzew i krzewów, które poza estetyką nic nam nie dają. Wystarczy tylko przemyśleć ułożenie ogródka i zasadzić interesujące nas rośliny. Jest wiele takich, które w odpowiedni sposób zaaklimatyzują się w naszym klimacie. Możemy wydzielić odpowiednie grządki na rośliny, które dostarczą nam owoców i warzyw, a także przypisać kąt w ogrodzie na drzewa i krzewy, które również będą dawały owoce.

Poniżej przedstawiamy listę konkretnych gatunków, będzie to tak małą encyklopedia roślin, które z powodzeniem odnajdą się w naszym przydomowym ogródku.

Jednymi z popularniejszych krzewów dających owoce są porzeczki. Zarówno czarne jak i czerwone oraz białe. Te małe stworzenia lubią miejsca nasłonecznione oraz żyzną glebę. Dojrzewają zwykle w lipcu i sierpniu, jednakże wszystko zależy od klimatu. Na szczęście, nie mają dużych wymagań i zostaną dojrzałe na naszym krzewie do niskich przymrozków. To, co zrobimy z gotowych owoców zależy już tylko od nas. Każdy wie, jak wiele przetworów można zrobić z porzeczek, nie wspominając już o tym, że są bardzo smaczne jedzone prosto z krzaczka.

Kolejnym krzewem zapewniającym nam owoce jest agrest. Ma podobne wymagania, co porzeczki, najlepiej czuje się w żyznych glebach i w miejscach dobrze nasłonecznionych. Jest wiele odmian agrestu, od tego zielonego i bardzo kwaśnego począwszy, do żółtego i bardzo słodkiego, który świetnie smakuje jedzony surowy zaraz po umyciu. Z agrestu możemy robić różnego rodzaju kompoty, dżemy, soki, a nawet nalewki. Wszystko zależy od naszej kreatywności.

Jednymi z najsmaczniejszych owoców, jakie mogą rosnąć w naszym ogródku są maliny (zarówno właściwie jak i czarne). One również lubią słońce i żyzną glebę. Dojrzewają również w lipcu i sierpniu. O tym, co da się zrobić z malinami, chyba nie musimy pisać. Każdy to wie i pewnie każdy wspomina dżemy malinowe z dzieciństwa, stworzone przez nasze babcie.

To tylko cztery krzewy, które mogą nam znacznie urozmaicić życie w kuchni. Niezapomniany smak bez pestycydów. Polecamy każdemu, kto ma swój ogródek. To bardzo dobry sposób również na zapasy zimowe (poprzez zamrożenie lub stworzenie przetworów), ponieważ dżem czy nalewka ze sklepu, nie będą smakowały tak dobrze, jak te zrobione przez nas.

Ogród może być idealnym miejscem do odpoczynku po całodniowej pracy lub po prostu do relaksu w przypadku gorszych nastrojowo dni. Ważne jest, aby spełniał on nasze oczekiwania, był praktyczny, łatwy w utrzymaniu, prosty do sprzątania i przy okazji był jeszcze zjawiskowy. To wszystko da się zrobić, jednak to, w jaki sposób to zrobimy, zależy od tego, jakich rozmiarów jest nasz ogród, jaki ma kształt oraz jakie są nasze upodobania.

Od czego zacząć?

Od ustalenia, czy będzie to ogród czysto relaksacyjny (wtedy cały obsiejemy trawą), czy chcemy, aby były tam ozdobne kwiaty lub jadalne rośliny, drzewa lub krzewy (aby wydzielić miejsce na grządki). Jeśli nie chcemy zbyt wiele czasu poświęcać ogrodowi warto rozpatrzyć opcję pierwszą. Wtedy jedynym naszym obowiązkiem będzie koszenie trawy i czyszczenie jej z liści. Jest to jednak połowiczne rozwiązanie, ponieważ jeśli jesteśmy takimi szczęściarzami, że posiadamy swój własny ogród, najlepiej będzie coś w nim zasiać. Nie ma tutaj mowy o tym, że musi to być wyłącznie specjalistyczna działka, jednak wygospodarowanie kąta dla warzyw lub owoców będzie naprawdę wdzięczne. Sadząc rośliny, które potem będziemy mieć w swojej kuchni do wykorzystania jest bardzo praktycznym rozwiązaniem. Nie ma nic lepszego, jak zioła wyhodowane we własnym ogródku, a nic nie smakuje tak dobrze jak truskawki, którymi sami będziemy się zajmować.

Najlepiej więc podzielić ogród na dwie strefy – relaksacyjną i kącik ogrodnika. Tego typu aranżacje ogrodu należą do najpopularniejszych. Niestety lub na szczęście w takich przypadkach należy ogrodowi poświęcać dużo czasu. Zwłaszcza wiosną. Dla niektórych może to być uciążliwe, jednak w większości przypadków powoduje to satysfakcję i relaks podczas plewienia grządek czy zasadzania nowych krzewów.

W relaksacyjnej części ogrodu możemy postawić altankę, która będzie nam towarzyszyć zarówno podczas wielkich upałów chroniąc nas przed słońcem, jak i podczas deszczu zapewniając nam dach nad głową. Możemy również pomyśleć o basenie, w którym będzie się można wykąpać latem. Bez wątpienia będzie to duża atrakcja dla naszych dzieci, a także dla nas samych, mimo że czasem możemy się do tego nie przyznać.

Tego typu ogród – piękny i praktyczny – jest bardzo dobrym rozwiązaniem zarówno dla typowych domowników nie lubujących się w pracach ogrodniczych, jak i dla zapalonych ogrodników. To, ile będziemy spędzać w nim czasu i ile będziemy poświęcać go na prace zależy tylko od nas, więc panuje tutaj duże pole do popisu. W każdym jednak przypadku będziemy zadowoleni.

Roślina jednoroczna z rodziny psiankowatych – i tutaj w zasadzie kończy się zgodność. Owoc czy warzywo? Botanicy i cała reszta szalonych brodaczy w białych fartuchach laboratoryjnych twierdzą, że owoce – a dokładniej… jagody. Niestety, sprawy cła i taryf sprawiły, że Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych uznał w 1893 roku, że pomidor jest warzywem (o kilkadziesiąt lat wyprzedzając słynną, europejską „rybę lądową” – czyli poczciwego ślimaka) – i opinia ta, jak każda równie absurdalna, zakorzeniła się mocno w powszechnej świadomości – dzisiaj w zasadzie nie znajdziemy miejsca, w którym pomidory leżą w dziale z owocami…

Badania genetyczne wykazały, że pomidory pochodzą z górskich rejonów Chile – tam też po raz pierwszy człowiek zaczął je spożywać. Wiadomo, że stało się to co najmniej osiem tysięcy lat temu – pomidory były wtedy niewielkimi (rozmiarów dzisiejszej czereśni), żółtozielonymi owocami. Stopniowo rozprzestrzeniły się na cały obszar zajęty przez cywilizacje prekolumbijskie – pierwsze ślady jego celowej i planowanej uprawy pochodzą z terenów Mezoameryki, ślady znaleziono w stanowiskach archeologicznych Olmeków, Majów, Azteków i pomniejszych plemion. Dzięki starannemu doborowi i uprawie pomidory zaczęły „puchnąć” – oznaczające to słowo „tomatl” słyszeli hiszpańscy konkwistadorzy, którzy „odkryli” pomidory dla europejczyków. Do dzisiaj w wielu językach świata „tomatl”, „tomato” i pokrewne są nazwą owocu i rośliny – polska nazwa „pomidor” pochodzi zaś od włoskiego „pomme d’oro”, czyli „złote jabłko”.

Początkowo pomidory traktowano jako roślinę ozdobną – wiązało się to z przekonaniem o wywoływanych przez nie zatruciach i… „szale miłosnym”. Stopniowo zaczęto jednak doceniać ich walory smakowe i odżywcze – dzisiaj stanowią podstawowy składnik wielu potraw (zwłaszcza kuchni śródziemnomorskiej), a dla dużej części innych są elementem warunkującym jadalność (keczup…). W Polsce pomidory na szerszą skalę zaczęto uprawiać dopiero po pierwszej wojnie światowej (szczególną popularność zdobyły dzięki rozwojowi gródków działkowych) dzięki temu znacząca część pomidorów spożywanych w naszym kraju pochodzi z własnej hodowli (i takie są najlepsze – łączą satysfakcję z własnej pracy z głębokim smakiem), reszta pochodzi z masowych upraw – tak przykłądowo wygląda tam zbiór pomidorów.

O sukcesie pomidorów zadecydował ich smak – w zależności od odmiany wahający się od słodkiego, przez aromatyczny słodkawo-kwaskowaty po kwaśny – intensywny i przyjemny aromat oraz rewelacyjne właściwości odżywcze. Pomidory są bogatym źródłem przeciwutleniaczy, mikro- i makroelementów, obniżają ryzyko zachorowania i rozwoju raka, a także pomagają zachować zdrową i szczupłą sylwetkę – kilogram pomidorów to zaledwie 180 kcal. Dodajmy do tego łatwość przetwarzania i powszechną dostępność – i otrzymamy roślinę, którą w zasadzie obowiązkowo powinniśmy mieć na działce warzywnej.

Jeśli zamierzamy stworzyć ogród w celach praktycznych, musimy zastanowić się nad tym, jakie rośliny wybrać. Oczywistym faktem jest, że niektóre z nich są bardziej, a inne mniej uciążliwe. Już wtedy należy ustalić, jak wiele czasu będzie się poświęcało ogrodowi, ponieważ od tego zależy to, na jakie rośliny możemy się skusić. Zakładając, że chcemy prowadzić domowy ogródek, najlepiej będzie zdecydować się na uprawę tych roślin, które są w danym gospodarstwie domowym najpopularniejsze, czyli takie, które lubi się najbardziej. Świat roślin jest tak urozmaicony, że nikt nie powinien mieć problemu z wyborem nawet w przypadku pójścia na kompromis.

Jedynymi z mniej wymagających roślin są pomidory, ogórki, rzodkiewka i marchewka. Jeśli tylko będziemy ich regularnie doglądać, wyrosną nam wdzięczne okazy, które mogą zrobić furorę w kuchni. Do trudnych roślin nie należy również cebula i inne rośliny cebulowe. Należy je tylko zasadzić w odpowiednim momencie.

Jeśli mowa o owocach, to do bardziej pożądanych należą truskawki. Nie są to rośliny trudne w uprawie, a mogą nas nagrodzić wspaniałymi i mnogimi plonami, z których można zrobić właściwie wszystko, od spożywania surowych, przez koktajle, soki, kompoty, lody, po mrożonki. Podobnie jest z winogronami, które pokazują się późnym latem. Wystarczy posadzić winorośl, aby przez wiele kolejnych lat móc cieszyć się bogatymi plonami. Rozrastają się błyskawicznie. Innymi owocami, z których można zrobić wiele przetworów są śliwki.

Dość popularny w domowych ogródkach jest słonecznik. Często się go uprawia dla kwiatów, które jednak bywają wyjadane i atakowane przez ptaki. Należy wtedy ochronić je workiem i zabezpieczyć przed szkodnikami.

Równie często spotyka się na działkach fasolę strączkową, która bardzo szybko i bujnie się pnie. Zupa z takiej fasoli jest nieporównywalnie lepsza niż ta zrobiona z kupionej.

Ciekawym i bardzo praktycznym pomysłem jest zasadzenie na swojej działce różnego rodzaju ziół. Te z domowego ogródka będą wydzielały tak intensywny aromat, jak żadne inne. Analogicznie, łatwa do uprawy jest natka pietruszki, która bardzo dobrze sprawdza się w uprawie w pojemnikach. Bardzo często w domowych warunkach uprawia się miętę, która praktycznie sama się rozmnaża i może dostarczyć bardzo wielu liści na smakowitą herbatę.

Zdecydowanie najpopularniejszym drzewem uprawianym w ogrodzie jest Jabłoń. To drzewo, które daje bardzo dużą ilość owoców, z których również można stworzyć wiele przetworów.

Podsumowując, można śmiało stwierdzić, że uprawianie w domowym ogródku warzyw i owoców jest bardzo dobrym rozwiązaniem. Może spowodować uniezależnienie się od sklepowych produktów.