Blog ogrodniczy, blog o ogrodach

Posts Tagged ‘choroby roślin’

Rozpoczynając przygodę z ogrodem, nowymi rodzajami roślin, narzędziami – czy, w mniej przyjemnym wypadku, spotykając nowego szkodnika – ostatnie, na co mamy ochotę to metoda prób i błędów. Najczęściej nie mamy ani czasu, ani funduszy na nieustanne wypróbowywanie losowych strategii – tym bardziej zaś nie sprawią nam przyjemności liczne ponoszone w takim wypadku klęski.

By zapewnić sobie minimum równe szanse w zmaganiach ze złośliwym oporem materii powinniśmy skorzystać z bogatego doświadczenia, zebranego w tak zwanym „cywilizacyjnym dziedzictwie ludzkości”: w zasadzie nie ma problemu, z którym nie zmagał się już człowiek (nawet w wypadku nowych odmian szkodników – metody zwalczania ich krewnych lub podobnych im istot z pewnością istnieją) – i z którego nie wyszedł w miarę zwycięsko. Podstawowym problemem staje się dotarcie do potrzebnych nam informacji – i znalezienie ich w formie dla nasz przyswajalnej i przydatnej, tak w formie, jak i języku.

Pierwszym chyba w historii ludzkości, żywym do dzisiaj i jednym z najcenniejszych źródeł wiedzy jest przekazywana ustnie tradycja – czy to w formie porad i opowieści babci (naprawdę warto utrzymywać bliższe kontakty ze starszą częścią rodziny – kilkadziesiąt lat doświadczenia w ogrodzie i niekonwencjonalne, często związane z ziołami i zastosowaniem naturalnych materiałów metody radzenia sobie z przeciwnościami są nie do przecenienia (nawet perspektywa wypicia olbrzymiej ilości herbaty, popartej ciasteczkami i domowymi przetworami nie powinna nas odstraszyć). Podobną rolę mogą spełniać zjazdy ogrodników lub rozmowy z doświadczonymi i mogącymi pochwalić się osiągnięciami właścicielami ogrodów – wymiana informacji i porady bezpośrednie są tym cenniejsze, że bezpośrednio odnoszą się do naszych problemów i potrzeb.

Wadą takiego rozwiązania jest konieczność odbywania dalekich często podróży – lub też oczekiwania na przebłysk geniuszu i prędkości naszej poczty.

Zupełnie innym w odbiorze źródłem wiedzy jest nieinteraktywne bądź w interaktywne w ograniczonym stopniu słowo pisane – magazyny branżowe, prasa i literatura ogrodnicza. Zawierają bogactwo informacji i porad, często z ilustracjami, instrukcjami i schematami -   jeżeli tylko pokonamy największą z przeszkód, czyli odnalezienie potrzebnego nam fragmentu. Ograniczona interaktywność wiąże się z możliwością wysłania listu do redakcji – i, w przypadku wyjątkowego wręcz szczęścia, otrzymania odpowiedzi.

Rozwój internetu stworzył zupełnie nową platformę wymiany doświadczeń – fora i portale internetowe zapewniają olbrzymiej ilości ludzi natychmiastowy kontakt i przekazywanie informacji w każdej w zasadzie formie. Tekst, zdjęcia, filmiki ogrodnicze – wszystko dostępne z domu i o każdej porze. Najlepiej, jeżeli znamy języki obce – zwłaszcza angielski i niemiecki. Ponownie problemem jest odnalezienie potrzebnych informacji – jednak wszechmocne Google i logicznie (na ogół) zaprojektowane działy portali i forów znacznie upraszczają cały proces.

Nasze drzewa owocowe często ulegają przeróżnym chorobom, co często powoduje ich uszkodzenie bądź nawet całkowite zniszczenie. Często da się je jeszcze uratować, niemniej jednak wymaga to szybkiego zdiagnozowania choroby. Dlatego chciałbym poświęcić temu tematowi cykl artykułów. Na początek zajmiemy się sprawą jabłoni.

Parch jabłoni- na powierzchni liści pojawiają oliwkowobrunatne, pojedyncze plamy, które stopniowo rozszerzają się i zlewają przybierając barwę czarną. Liście zasychają i opadają. Na zawiązkach owoców pojawiają się także podobne plamy. Tkanka w ich obrębie nie rozwija się i często korkowacieje.

Mączniak jabłoni- Pąki silnie porażone często obumierają, a liście i wierzchołkowe części pędów pokrywają się białoszarym, a czasem brązowiejącym, zbitym nalotem. Liście skręcają się i zasychają, a pędy zniekształcają. Porażone kwiaty są zdrobniałe i opadają. Na zawiązkach i owocach występuje ordzawienie skórki.

Rak drzew owocowych- choroba ta atakuje przeważnie jabłonie niszcząc korę i drewno. Duże otwarte rany rakowate powstają najczęściej w rozwidleniach konarów, mogą jednak wystąpić na konarach i pniu. W celu wzmocnienia konarów należy stosować szczepienia mostowe lub żywe wiązania.

Zgorzel kory- Objawy zgorzeli kory występują na jednorocznych i dwuletnich pędach oraz na pniach dwu i trzyletnich jabłoni. Są to nekrotyczne eliptyczne plamy długości ok. 7 cm. Plamy te powstają najczęściej wokół ran po usunięciu pędów. W obrębie plam kora obumiera i zapada się a na jej powierzchni tworzą się ciemne, drobne wzniesienia. Duże rany powodują zasychanie całych gałęzi, a nawet drzew.

Zgnilizna pierścieniowa podstawy pnia- Poraża najczęściej jabłonie. Na korze szyjki korzeniowej i nasadzie pnia drzew powstają fioletowe, zapadające się, wilgotne plamy. Kora brunatnieje i gnije, wydziela zapach zgnilizny, następnie pęka, wysycha i odsłania drewno. Drzewo zamiera

Kolejną grupą drzew często ulegających przeróżnym chorobą są rośliny pestkowe i grusze. Żeby podjąć właściwe kroki w celu wyeliminowania szkody w sadownictwie potrzebna jest właściwa diagnoza choroby. Poniżej przedstawię podstawowe rodzaje chorób atakujących te typy roślin.

Parch gruszy - objawy tej choroby u grusz są podobne do opisywanych na jabłoniach, ale plamy występują na dolnej stronie liści i porażeniu ulegają pędy, które zamierają.

Dziurkowatość liści drzew pestkowych- choroba występuje najczęściej na śliwach, morelach, czereśniach i wiśniach. Na liściach powstają początkowo plamy jasnozielone o średnicy 1,5-5 mm, stopniowo brązowiejące i otoczone ciemnoczerwoną obwódką. Z czasem tkanka w obrębie plamy zasycha i wypada, wskutek czego powstają okrągłe dziurki. Na wierzchołkach pędów powstają drobne rany i narośla. Na owocach czereśni i moreli występują drobne suche plamy barwy ciemnobrązowej.

Drobna plamistość liści drzew pestkowych- poraża głównie czereśnie i wiśnie. Na początku czerwca na dolnej stronie najniżej położonych liści pojawiają się drobne, szarozielone, stopniowo brązowiejące plamki. Na górnej stronie liści plamy mają zabarwienie brunatnoczerwone. Przy silnym porażeniu liście żółkną i opadają.

Torbiel śliw- porażone owoce są nadmiernie wyrośnięte, wydłużone, pozbawione pestki, o skórce żółtozielonej, pokrytej woskowym nalotem. Miąższ owoców jest twardy i niejadalny.

Kędzierzawość liści brzoskwini- porażone liście są skędzierzawione, zgrubiałe kruche, kruche, barwy bladozielonej, żółtej lub czerwonej. Na dolnej stronie występuje biały nalot. Z czasem liście zamierają i opadają. Pędy grubieją, mają krótkie międzywęźla i często zasychają.

Kolejne warte opisania i często spotykane w naszych ogrodach choroby roślin atakują tzw. krzewy jagodowe są to przede wszystkim:

Amerykański mączniak agrestu- na wierzchołkach pędów, liściach i owocach występuje biały mączysty nalot. Z czasem nalot ciemnieje tworząc brunatny, gruby wojłok pokrywający całą powierzchnię owoców. W ostatnich latach choroba poraża również czarną porzeczkę.

Opadzina liści porzeczek i agrestu- w maju na liściach pojawiają się początkowo pojedyncze, później liczne brunatnawe plamki obejmujące stopniowo całą blaszkę. Liście masowo i przedwcześnie opadają.

Biała plamistość liści porzeczek- Wiosną i latem na liściach pojawiają się białe plamy z ciemnobrunatną obwódką. Liście żółkną i masowo opadają

Zamieranie pędów malin- późną wiosną i latem na jednorocznych pędach pojawiają się brunatne plamy, które z czasem przyjmują kształt podłużny. W ich obrębie kora pęka, łuszczy się i zamiera. Silniej porażone pędy zamierają.

Antraknoza malin- na pędach i liściach występują ciemnoczerwone, później bielejące plamy. W miejscu plam tkanka z czasem się wykrusza. Na pędach tworzą się głębokie rany, powodujące ich zamieranie.

Mączniak rzekomy winorośli- na górnej stronie liści pojawiają się żółtozielone plamy, które z czasem ciemnieją i obejmują większą część blaszki. Na dolnej stronie blaszki występuje biały mączysty nalot. Silnie porażone liście opadają, owoce brązowieją, gniją lub zasychają i opadają.

Mączniak prawdziwy winorośli- Na górnej stronie liści pojawia się biały nalot. Liście skręcają się, brunatnieją i zamierają. Porażone kwiaty opadają. Owoce zniekształcają się i opadają. Owoce zniekształcają się i pękają.

Biała plamistość liści truskawek- na liściach latem i jesienią pojawiają się początkowo brunatne plamki o średnicy 2-3 mm, które później od środka bieleją i są otoczone czerwoną obwódką. Silnie porażone liście brunatnieją i zasychają. W czasie deszczowej pogody na plamach pojawia się nalot.

Niestety pielęgnacja ogrodu wiąże się niejednokrotnie również z walką ze szkodnikami, przez które rośliny zaczynają chorować. Tymi szkodnikami są najczęściej owady, które swoim działaniem niszczą rośliny. Ale mogą to być również przenoszące choroby wirusowe lub grzybowe tzw. wektory.
Rośliny w ogrodzie najczęściej dotykają choroby grzybowe, których objawami są przebarwienia, zniekształcenia i więdnięcie rośliny. Przyczyną chorób roślin mogą być również niedobory mikroelementów oraz nieprawidłowe dla danego gatunku warunki uprawy.
Jak można ustrzec się przed chorobami roślin? Już je kupując warto zwrócić uwagę na to, czy pochodzą ze sprawdzonych źródeł. Należy oczywiście zapewnić im optymalne warunki rozwoju.
Jeśli chodzi o metody walki ze szkodnikami to mogą one być ekologiczne, nieszkodliwe dla środowiska, oraz chemiczne, które stosuje się bezpośrednio na rośliny lub doglebowo. Są to pestycydy oraz fungicydy. Metody ekologiczne polegają w dużej mierze na użyciu naturalnego wroga szkodnika czy też czynnika chorobotwórczego.